رشته بهیاری هنرستان کاردانش – شرایط؛ دروس
رشته بهیاری یکی از شاخه های شاخه بهداشت و درمان در هنرستان کاردانش است که دانش آموزان علاقهمند به حرفه های درمانی و پرستاری می توانند آن را انتخاب کنند. این رشته بیشتر برای افرادی که قصد دارند در مراکز درمانی، بیمارستان ها، درمانگاه ها و خانه های سالمندان به عنوان کمک پرستار فعالیت کنند، مناسب است.
شرایط ورود به رشته بهیاری هنرستان
برای ورود به این رشته، دانش آموزان باید شرایط زیر را داشته باشند:
۱. مدرک تحصیلی
دانش آموزان باید دوره متوسطه اول (پایان پایه نهم) را با معدل مناسب پشت سر گذاشته باشند.
۲. شرکت در آزمون ورودی
در بسیاری از استان ها پذیرش در این رشته از طریق آزمون ورودی و مصاحبه انجام می شود.
۳. قدرت بدنی و سلامت جسمی
به دلیل فعالیت های عملی، داوطلبان باید از سلامت جسمی و روحی مناسبی برخوردار باشند.
۴. قدرت برقراری ارتباط
چون بهیاری شامل ارتباط مستقیم با بیماران است، داشتن روحیه همدلی و توانایی ارتباطی مناسب اهمیت زیادی دارد.
دروس رشته بهیاری هنرستان
دانش آموزان این رشته علاوه بر دروس عمومی، دروس تخصصی مربوط به علوم بهداشتی و درمانی را نیز می گذرانند. مهم ترین دروس این رشته شامل:
✓ آناتومی و فیزیولوژی (ساختار و عملکرد بدن انسان)
✓ مبانی بهداشت و کمک های اولیه (مراقبت های اورژانسی و بهداشتی)
✓ اصول و مبانی پرستاری (روش های پرستاری پایه)
✓ مراقبت از بیمار (روش های مراقبتی در بیمارستان ها و درمانگاه ها)
✓ داروشناسی عمومی (آشنایی با دارو های رایج و نحوه مصرف آن ها)
✓ بهداشت فردی و عمومی (اصول رعایت بهداشت در محیط های درمانی)
✓ ارتباطات و روانشناسی بیمار (نحوه برخورد با بیماران)
✓ تغذیه و رژیم درمانی (اصول تغذیه سالم برای بیماران)
مدت زمان تحصیل در رشته بهیاری
تحصیل در این رشته ۳ سال طول می کشد و در پایان، دانش آموزان مدرک دیپلم کاردانش بهیاری دریافت می کنند. پس از دریافت دیپلم، آن ها می توانند وارد بازار کار شوند یا در برخی از رشته های مرتبط در دانشگاه ادامه تحصیل دهند.
فرصت های شغلی پس از فارغ التحصیلی
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در مکان های زیر مشغول به کار شوند:
– بیمارستان ها و کلینیک ها (به عنوان کمک پرستار یا پرسنل بهداشت)
– درمانگاه های عمومی و تخصصی
– خانه های سالمندان و مراکز نگهداری از بیماران خاص
– اورژانس ها و مراکز فوریت های پزشکی
– مراکز بهداشت و خانه های بهداشت روستایی
ادامه تحصیل پس از بهیاری
افرادی که دیپلم بهیاری دارند، می توانند در دانشگاه در رشته های مرتبط مانند پرستاری، فوریت های پزشکی، بهداشت عمومی، مامایی، تکنسین اتاق عمل و هوشبری ادامه تحصیل دهند.

مزایا و معایب رشته بهیاری
مزایا
✅ ورود سریع به بازار کار (به دلیل نیاز بالای مراکز درمانی به نیروی کمکی)
✅ داشتن موقعیت های شغلی متنوع در بیمارستان ها، کلینیک ها و مراکز درمانی
✅ دریافت حقوق و مزایا به عنوان یک نیروی بهداشتی و درمانی
✅ امکان ادامه تحصیل و ارتقا سطح علمی و شغلی
معایب
❌ فشار جسمی و روحی بالا (به دلیل ساعات کاری طولانی و کار در شیفت های شبانه)
❌ احتمال مواجهه با بیماری ها و عفونت ها در محیط های درمانی
❌ مسئولیت سنگین در مراقبت از بیماران
نتیجه گیری : مزایا و معایب رشته بهیاری
رشته بهیاری برای افرادی که علاقهمند به کار در محیط های درمانی هستند و توانایی کار در شرایط سخت را دارند، گزینه مناسبی است. اگر به مراقبت از بیماران، کمک به دیگران و کار در بیمارستان علاقه دارید، این رشته می تواند برای شما مفید باشد.
راه های بهیار شدن
علاوه بر تحصیل در هنرستان های کاردانش، چندین راه دیگر برای ورود به حرفه بهیاری و کار در حوزه کمک پرستاری وجود دارد:
۱. شرکت در دوره های بهیاری ۱ ساله (ویژه دیپلمه ها)
🔹شرایط ورود:
– داشتن مدرک دیپلم در یکی از رشته های نظری (تجربی، ریاضی، انسانی) یا فنی حرفه ای و کاردانش
– قبولی در آزمون ورودی و مصاحبه (برخی موسسه ها آزمون دارند)
– حداقل سن ۱۸ و حداکثر ۳۰ سال (ممکن است متغیر باشد)
– داشتن قدرت بدنی و سلامت جسمی و روحی مناسب
🔹 محتوای دوره:
– این دوره معمولا یک ساله است و شامل آموزش های نظری و عملی دروس کمک پرستاری، بهداشت، مراقبت های بیمار و فوریت های پزشکی می شود.
– پس از پایان دوره، گواهینامه بهیاری معتبر از سازمان های مربوطه (وزارت بهداشت یا موسسه های معتبر) دریافت خواهید کرد.
🔹 فرصت های شغلی پس از دوره:
– استخدام در بیمارستان ها، درمانگاه ها، مراکز بهداشتی، خانه سالمندان و مراکز نگهداری بیماران خاص
– فعالیت در مراکز فوریت های پزشکی به عنوان نیروی کمکی
📌 مراکز برگزار کننده این دوره:
– برخی از دانشگاه های علوم پزشکی (زیر نظر وزارت بهداشت)
– مراکز آموزش جهاد دانشگاهی
– آموزشگاه های خصوصی دارای مجوز از وزارت بهداشت
۲. ورود به دانشگاه در رشته های مرتبط (پرستاری، بهداشت و…
🔹 اگر مستقیما نمی خواهید به عنوان بهیار فعالیت کنید، می توانید از طریق کنکور رشته های زیر را انتخاب کنید و در زمینه های مشابه فعالیت کنید:
– پرستاری (بهترین مسیر برای ارتقا شغلی)
– فوریت های پزشکی (برای ورود به اورژانس ها و امداد گری)
– بهداشت عمومی (برای کار در مراکز بهداشتی)
– مراقبت های ویژه و اتاق عمل
√ این مسیر طولانی تر است (۴ سال دانشگاه)، اما پیشرفت بیشتر و حقوق بالاتر را در نظر دارد.
۳. گذراندن دوره های کمکپرستاری
🔹 برخی موسسه ها، دوره های کمک پرستاری ۶ ماهه تا ۱ ساله برگزار می کنند که شبیه به دوره های بهیاری است اما با تمرکز بیشتر روی مهارت های عملی.
🔹 این دوره ها کوتاه تر و ارزان تر از دوره های دانشگاهی هستند و فرصت ورود سریع تر به بازار کار را فراهم می کنند.
📌 مراکز برگزارکننده
– سازمان فنی و حرفه ای کشور
– مراکز وابسته به وزارت بهداشت
– برخی آموزشگاه های آزاد معتبر
۴. استخدام در بیمارستان ها به عنوان نیروی خدمات درمانی
🔹 برخی بیمارستان ها و مراکز درمانی نیرو های خدماتی را استخدام می کنند و پس از مدتی آموزش داخلی به آن ها داده می شود تا در بخش های درمانی فعالیت کنند.
🔹 این روش بیشتر برای افرادی که سابقه کار در مراکز درمانی دارند و می خواهند به عنوان بهیار رسمی شناخته شوند، مناسب است.
نتیجه گیری : راه های بهیار شدن
اگر بخواهید وارد حرفه بهیاری شوید، چندین مسیر مختلف دارید:
✔ هنرستان بهیاری (مناسب برای دانش آموزان نهم)
✔ دوره های یک ساله بهیاری (مناسب برای دیپلمه ها)
✔ تحصیل در دانشگاه های علوم پزشکی (برای پیشرفت بیشتر)
✔ دوره های کمک پرستاری (برای ورود سریع تر به بازار کار)
✔ استخدام مستقیم در بیمارستان ها و آموزش حین کار
تاثیر هدایت تحصیلی در ورود به رشته بهیاری در هنرستان
هدایت تحصیلی نقش مهمی در ورود به رشته بهیاری در هنرستان دارد، زیرا مسیر انتخاب این رشته تحت تاثیر چندین عامل از جمله علاقه دانش آموز، نمرات درسی، ارزیابی های مشاوره ای و ظرفیت مدارس کاردانش قرار می گیرد.
↵ نقش هدایت تحصیلی در انتخاب رشته بهیاری
در پایه نهم، فرم هدایت تحصیلی بر اساس چند فاکتور مهم تکمیل می شود که می تواند مسیر ورود دانش آموز به این رشته را تعیین کند:
۱. تاثیر نمرات درسی
برای ورود به رشته بهیاری، دانش آموز باید در دروس زیر عملکرد مناسبی داشته باشد:
– علوم تجربی (اهمیت بالا، زیرا پایه درس های بهداشت و زیست شناسی است)
– ریاضی (برای درک محاسبات دارویی و پزشکی)
– زبان و ادبیات فارسی (برای ارتباط موثر با بیماران و نگارش گزارش های پزشکی)
📌 معمولا حداقل معدل لازم برای پذیرش در این رشته بالای ۱۴ است، اما بسته به ظرفیت هنرستان ها ممکن است متفاوت باشد.
۲. تاثیر علاقه و آزمون های مشاوره ای
در هدایت تحصیلی، مشاوران آزمون های رغبت و توانایی را اجرا می کنند تا بررسی کنند که آیا دانش آموز علاقه و استعداد کافی برای رشته های علوم پزشکی و بهداشت دارد یا خیر.
🔹 علاقهمندی به کار های عملی و مهارت های بین فردی در انتخاب این رشته اهمیت دارد.
🔹 توانایی کار در شرایط سخت بیمارستانی، استرس پذیری و روحیه کمک به دیگران از عوامل مهم برای ورود به بهیاری محسوب می شود.
۳. ظرفیت مدارس و امکان پذیری پذیرش
✔ همه هنرستان ها رشته بهیاری ندارند و پذیرش در این رشته بسته به ظرفیت مدارس کاردانش در هر استان متفاوت است.
✔ در برخی مناطق، پذیرش از طریق آزمون ورودی و مصاحبه تخصصی انجام می شود.
✔ مدارس خاصی (مثل مدارس وابسته به بیمارستان ها یا علوم پزشکی) ممکن است شرایط سخت گیرانه تری برای پذیرش داشته باشند.
نتیجه گیری: چگونه هدایت تحصیلی بر ورود به رشته بهیاری تاثیر میگذارد؟
✅ اگر نمرات علوم و ریاضی خوبی داشته باشید، شانس شما بیشتر است.
✅ اگر در آزمون های مشاورهای، علاقه به رشته های بهداشتی و پزشکی داشته باشید، توصیه نامه به سمت این رشته هدایت می شود.
✅ اگر ظرفیت هنرستان های منطقه شما اجازه دهد، می توانید انتخاب کنید.
✅ گاهی پذیرش از طریق آزمون ورودی یا مصاحبه انجام می شود، بنابراین باید برای آن آماده باشید.
شهریه رشته بهیاری هنرستان
شهریه و هزینه تحصیل در رشته بهیاری در هنرستان کاردانش
تحصیل در هنرستان های دولتی کاردانش در رشته بهیاری، رایگان است، اما در هنرستان های غیر دولتی و موسسه های آموزشی خاص، دانش آموزان باید شهریه پرداخت کنند. هزینه ها به نوع مدرسه و امکانات آن بستگی دارد.
۱. شهریه رشته بهیاری در مدارس دولتی کاردانش (رایگان)
✔ اگر در هنرستان های دولتی کاردانش پذیرفته شوید، هزینه ای بابت شهریه پرداخت نمی کنید.
✔ فقط هزینه های جانبی مانند لباس کار، وسایل کمک آموزشی و کتاب های کمک درسی را باید پرداخت کنید.
📌 هزینه های تقریبی در مدارس دولتی:
🔹 خرید روپوش و لباس فرم: ۵۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان
🔹 کتاب های درسی و کمک آموزشی: ۳۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان
🔹 وسایل کمک های اولیه و ابزار آموزشی: ۵۰۰ هزار تا ۱ میلیون تومان
🔸 جمع هزینه های سالانه: حدود ۱.۵ تا ۲ میلیون تومان
۲. شهریه رشته بهداری در هنرستان های غیر دولتی (پرداختی)
در هنرستان های غیر دولتی کاردانش، شهریه بسته به کیفیت آموزش، امکانات و استان محل تحصیل متغیر است.
↵ میزان شهریه (تقریبی) برای رشته بهیاری در مدارس غیر دولتی:
✔ حداقل شهریه:۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان در سال
✔ حداکثر شهریه: ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان در سال (در مدارس با امکانات بیشتر)
↵ هزینه های اضافی شامل:
– هزینه های کارگاه های عملی و بیمارستانی
– هزینه تجهیزات آزمایشگاهی و کار های عملی
– هزینه اردو های آموزشی و کارآموزی
🔸جمع هزینه های سالانه: ممکن است به ۳۰ تا ۳۵ میلیون تومان برسد.
۳. هزینه های اضافی (برای همه مدارس)
☑️ دوره های کارآموزی در بیمارستان: برخی مدارس از دانش آموزان می خواهند هزینه دوره های عملی در بیمارستان ها را پرداخت کنند.
☑️ کتاب های کمک آموزشی و جزوات تخصصی: حدود ۱ تا ۲ میلیون تومان
☑️ لباس فرم و تجهیزات کمک آموزشی: بین ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان
☑️ حمل و نقل (در صورت نیاز به رفتوآمد به بیمارستان ها برای آموزش عملی)
نتیجه گیری: آیا تحصیل در رشته بهیاری گران است؟
✔ اگر در مدارس دولتی قبول شوید، هزینه بسیار کم است و شهریه ای ندارید.
✔ در مدارس غیر دولتی، شهریه بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان در سال متغیر است.
✔ هزینه های جانبی (لباس، تجهیزات، کارآموزی) برای همه دانش آموزان وجود دارد.
درآمد رشته بهیاری
درآمد رشته بهیاری بعد از فارغ التحصیلی از هنرستان
فارغ التحصیلان رشته بهیاری می توانند به عنوان کمکدپرستار (بهیار) در بیمارستان ها، درمانگاه ها و مراکز درمانی مشغول به کار شوند.
میزان حقوق و درآمد آن ها به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
۱. نوع محل کار (بیمارستان دولتی، خصوصی، مراکز بهداشتی و درمانی)
۲. سابقه کاری و تجربه
۳. شهر و استان محل فعالیت
۴. شیفت های کاری (ثابت یا شیفتی بودن)
۱. حقوق بهیار در بیمارستان های دولتی
✔ اگر بهعنوان نیروی رسمی، قراردادی یا شرکتی در بیمارستان های دولتی استخدام شوید، حقوق شما مطابق با قانون وزارت بهداشت و قانون کار خواهد بود.
✔ در سال ۱۴۰۳، حداقل حقوق یک بهیار تازه کار در بیمارستان دولتی حدود ۸ تا ۱۲ میلیون تومان در ماه است.
✔ این مبلغ شامل حقوق پایه، اضافه کاری، حق شیفت، سختی کار و مزایا می شود.
✔ اگر در شیفت های شبانه و ایام تعطیل کار کنید، حقوق شما بیشتر خواهد شد (حدود ۱۲ تا ۱۵ میلیون تومان با اضافه کاری).
۲. درآمد بهیار در بیمارستان ها و درمانگاه های خصوصی
✔ در بیمارستان های خصوصی، حقوق بهیاران کمی کمتر از بیمارستان های دولتی است.
✔ میانگین حقوق در سال ۱۴۰۳ بین ۷ تا ۱۰ میلیون تومان در ماه است.
✔ برخی مراکز خصوصی ممکن است مزایا و اضافه کاری کمتری داشته باشند، اما محیط کاری آن ها معمولا سبک تر از بیمارستان های دولتی است.
۳. درآمد بهیار در مراکز بهداشتی، خانه سالمندان و کلینیک ها
✔ در خانه های سالمندان، مراکز مراقبت از سالمندان و کلینیک های کوچک، حقوق کمتر از بیمارستان ها است.
✔ معمولا ۶ تا ۹ میلیون تومان در ماه پرداخت می شود.
✔ اگر شیفت های شبانه یا اضافه کاری داشته باشید، این مبلغ می تواند بیشتر شود.
۴. درآمد بهیاران در کار خصوصی (پرستاری در منزل)
✔ یکی از پردرآمد ترین روش های کار برای بهیاران، مراقبت از بیماران در منزل است.
✔ حقوق بهیار در این روش بستگی به مدتزمان مراقبت، وضعیت بیمار و تخصص فردی دارد:
🔹 مراقبت روزانه از سالمندان: ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان در ماه
🔹 شیفت های شبانه روزی: 20 تا ۳۰ میلیون تومان در ماه
🔹 نگهداری از بیماران خاص (مثل بیماران ICU در منزل): ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان در ماه
در این روش، درآمد بستگی به تعداد بیماران و قرارداد های شخصی دارد.
۵. امکان پیشرفت و افزایش درآمد
✔ بهیاران می توانند با شرکت در دوره های تخصصی و ادامه تحصیل، درآمد خود را افزایش دهند.
✔ برخی مسیر های ارتقا شامل:
🔹 ادامه تحصیل در رشته پرستاری، اتاق عمل، مامایی یا فوریت های پزشکی (برای دریافت مدرک کاردانی یا کارشناسی و افزایش حقوق)
🔹 کسب مهارت های تخصصی مثل مراقبت از بیماران ICU، دیالیز یا اورژانس (افزایش فرصت های شغلی و دستمزد)
🔹 راه اندازی مرکز مراقبت های پرستاری خصوصی یا همکاری با مراکز خدمات پرستاری در منزل
نتیجه گیری: آیا رشته بهیاری درآمد خوبی دارد؟
✓ اگر در بیمارستان های دولتی کار کنید، حقوق شما بین ۸ تا ۱۲ میلیون تومان در ماه است.
✓ در بیمارستان های خصوصی و مراکز درمانی حقوق حدود ۷ تا ۱۰ میلیون تومان است.
✓ اگر در بخش مراقبت های خانگی (پرستاری در منزل) کار کنید، درآمد شما می تواند ۲۰ تا ۵۰ میلیون تومان در ماه باشد.
✓ با ادامه تحصیل در پرستاری و رشته های مرتبط، درآمد شما بیشتر می شود.
سوالات پرتکرار
❓ رشته بهیاری چیست و یک بهیار چه وظایفی دارد؟
بهیاری شاخه ای از علوم پزشکی است که شامل کمک به پرستاران و پزشکان در مراقبت از بیماران میشود. وظایف یک بهیار شامل:
– مراقبت از بیماران (تزریقات، پانسمان، کنترل علائم حیاتی)
– همکاری با پرستاران در بیمارستان ها و مراکز درمانی
– انجام کمک های اولیه و امداد در مواقع اورژانسی
❓ چگونه می توانم وارد رشته بهیاری شوم؟
ورود به این رشته از دو طریق امکانپذیر است:
← تحصیل در هنرستان های کاردانش (پس از پایه نهم، از طریق هدایت تحصیلی و انتخاب رشته)
← شرکت در دوره های یک ساله بهیاری (برای دیپلمه ها، در موسسه های آموزشی و مراکز بهداشت)
❓ آیا رشته بهیاری در هنرستان های دولتی ارائه می شود؟
بله، اما همه شهر ها و هنرستان ها این رشته را ندارند. برای اطلاع از وجود این رشته در شهر خود، باید از آموزش و پرورش منطقه یا سایت های رسمی هنرستان ها سوال کنید.
❓ حداقل معدل لازم برای ورود به رشته بهیاری چقدر است؟
معمولا حداقل معدل ۱۴ لازم است، اما ممکن است در برخی مدارس نمرات علوم و ریاضی تاثیر بیشتری داشته باشند. برخی هنرستان ها آزمون ورودی نیز برگزار می کنند.
❓ شهریه تحصیل در رشته بهیاری چقدر است؟
– هنرستان های دولتی: رایگان (به جز هزینه های جانبی مانند لباس، جزوه و کارگاه های عملی)
– هنرستان های غیر دولتی: بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان در سال
– دوره های آزاد یکساله: حدود ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان
❓آیا بعد از فارغ التحصیلی، کار برای بهیاران وجود دارد؟
بله، تقاضا برای بهیاران بالا است و فارغ التحصیلان میت وانند در:
✔ بیمارستان های دولتی و خصوصی
✔ درمانگاه ها و مراکز بهداشتی
✔ خانه سالمندان و مراکز مراقبت
✔ اورژانس و مراکز فوریت های پزشکی
✔ پرستاری در منزل (درآمد بالاتر)
❓ حقوق بهیاران چقدر است؟
درآمد بستگی به نوع محل کار دارد:
✔ بیمارستان های دولتی: ۸ تا ۱۲ میلیون تومان در ماه
✔ بیمارستان های خصوصی: ۷ تا ۱۰ میلیون تومان
✔ مراکز بهداشتی و خانه سالمندان: ۶ تا ۹ میلیون تومان
✔ پرستاری در منزل: ۲۰ تا ۵۰ میلیون تومان (بسته به تعداد بیماران)
❓ آیا امکان ادامه تحصیل برای بهیاران وجود دارد؟
بله، می توانند در کنکور کاردانی یا کارشناسی شرکت کرده و در رشته های:
✔ پرستاری
✔ اتاق عمل
✔ هوشبری
✔ فوریت های پزشکی
✔ بهداشت عمومی
❓ آیا شغل بهیاری سخت است؟
بله، این شغل نیاز به توانایی جسمی و روحی بالا دارد، زیرا:
🔹 شیفت های شبانه دارد.
🔹 کار در بیمارستان ها استرس زا است.
🔹 نیاز به صبر و حوصله در برخورد با بیماران دارد.
اما با علاقه و روحیه خدمترسانی، می توان از این شغل لذت برد.
❓ آیا بهیاران مجاز به انجام تزریقات و پانسمان هستند؟
بله، بهیاران می توانند کارهایی مانندتزریقات، پانسمان، گرفتن علائم حیاتی، سرم تراپی و کمک های اولیه را انجام دهند، اما نباید کار های تخصصی پرستاران را انجام دهند.
اگر تاکنون به این فکر می کردید که ای کاش میشد تا مشکلات و سوالات درسی و تحصیلی خود را بتوانم راحت بپرسم و به پاسخ آن ها برسم
باید به شما خبر خوبی دهیم، دانش پژوه این فرصت را فراهم کرده است تا در هر ساعت از شبانه روز بتوانید مشکلات خود را مطرح کنید.
این فرصتی است برای مشاوران و معلمان مشتاق تا خودشان را نشان دهند و از مزایای دیده شدن در بین محصلان و کنکوری ها استفاده کنند.
سایت دانش پژوه خدمات متعددی را به محصلان، کنکوری ها و دانشجویان ارائه می دهد که می توانید با لمس دکمه زیر از این خدمات آگاه شوید.

ارسال یک پاسخ